Pismo Związku Polaków na Łotwie

Dyneburg ma znowu gimnazjum polskie

Poświęcenie Państwowego Gimnazjum Polskiego im. J. Piłsudskiego w Dyneburgu. W środku – bp. diecezji agłońsko-rzeżyckiej J. Bulis.

Na to wydarzenie czekaliśmy długo i z niecierpliwością, i to nie tylko nasi rodacy w Dyneburgu, którym, rzecz naturalna, dobro swojej szkoły polskiej najbardziej leży na sercu. Czekaliśmy wszyscy. Byliśmy świadomi niewygód i uciążliwości okresu przejściowego, których doświadczyli nauczyciele i uczniowie. Znamy ten temat z autopsji, byliśmy bowiem świadkami, jak niepokaźny budynek w Rydze przy ul. Nicgales powoli przekształcał się w piękną szkołę polską im I. Kozakiewicz. Zanim jednak do tego doszło należało przemierzyć długą i czasem wyboistą drogę, o czym najlepiej chyba mogłaby opowiedzieć dyrekcja szkoły. Oraz nauczyciele i uczniowie, zmuszeni odbywać lekcje przy akompaniamencie techniki budowlanej.

7 listopada br. szkoła i społeczność polska w Dyneburgu miały ten okres niecierpliwego oczekiwania już za sobą, w tym bowiem dniu wyremontowany budynek został uroczyście przekazany do użytku. Było zresztą kilka powodów do radości (osoby nam niechętne i złośliwe informujemy, że przypadająca na ten dzień rocznica rewolucji socjalistycznej w Rosji nie była tym powodem, wręcz odwrotnie, otwarcie szkoły zostało dopasowane w czasie do 90 rocznicy odzyskania przez Polskę i uzyskania przez Łotwę niepodległości). Po pierwsze, Polskiej Szkole Średniej im. J. Piłsudskiego w Dyneburgu przywrócona została decyzją Ministerstwa Edukacji i Nauki Republiki Łotewskiej historyczna nazwa "gimnazjum", a więc szkoła nazywa się teraz "Państwowe Gimnazjum Polskie im. Józefa Piłsudskiego w Dyneburgu". Po wtóre, Rada Miasta Dyneburga wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dyrektor szkoły, p. Gertrudzie Grave, wysokiej nagrody państwowej – Orderu Trzech Gwiazd (który też otrzymała nieco później z rąk Prezydenta Republiki Łotewskiej).

Dyrektor Gertruda Grave odznaczona została Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP.

Po trzecie, wagę wydarzenia podkreślała obecność wysokiej rangi gości z Polski – sekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta RP prof. Ryszarda Legutko, wiceprzewodniczącego Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą senatora Bronisława Korfantego, prezesa Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" i posła na Sejm Macieja Płażyńskiego, zastępcy przewodniczącego Rady Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie" Michała Dworczyka, przedstawicieli Warszawskiego Klubu Rotariańskiego oraz Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Łotewskiej Macieja Klimczaka, I radcy Ambasady RP Danuty Kuczyńskiej, I radcy Ambasady, kierownika Wydziału Konsularnego Bartosza Jabłońskiego, attache wojskowego płk A. Krawczyka. Poza tym w uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz miejskich Dyneburga z merem Ritą Strode na czele, minister ds. integracji Łotwy Oskars Kastens, przedstawiciele Ministerstwa Edukacji i Nauki Republiki Łotewskiej, poseł na Saeimę Janis Dukśinskis, biskup diecezji agłońsko – rzeżyckiej Janis Bulis, dyrekcja i grono nauczycielskie szkoły, liczni przedstawiciele Związku Polaków na Łotwie.

Dyrektor G. Grave: "Oto klucze naszego gimnazjum!"

Przed otwarciem szkoły odbyła się uroczystość złożenia wieńców i kwiatów pod Krzyżem Legionistów Polskich na Słobódce (dzielnicy miasta) – w miejscu dawnego polskiego cmentarza wojskowego zniszczonego przez władze sowieckie – połączona z recytacją wierszy miejscowego poety Edwarda Słońskiego, nagłośnieniem polskich pieśni legionowych i odśpiewaniem "Roty".

Aktu przecięcia wstęgi i otwarcia wyremontowanego budynku szkoły dokonali mer Rita Strode, minister Ryszard Legutko, senator Bronisław Korfanty, ambasador Maciej Klimczak, prezes Maciej Płażyński, poświęcenia szkoły – biskup Janis Bulis. W przemówieniu doradcy ministra edukacji i nauki Republiki Łotewskiej, p. Inary Ostrowskiej, z okazji przywrócenia szkole polskiej historycznej nazwy podkreślono pomyślnie rozwijającą się współpracę między Polską i Łotwą w zakresie oświaty. Następnie odbył się koncert Zespołu Tańca Ludowego "Kukułeczka", który składa się przeważnie z uczniów szkoły polskiej. W ramach uroczystości dyrektor szkoły Gertruda Grave odznaczona została Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP.

Kwiaty pod Krzyżem na Słobódce składają (od lewej) ambasador M. Klimczak, I radca B. Jabłoński, sekr. stanu w Kancelarii Prezydenta RP prof. R. Legutko, wicemer Dyneburga E. Kleszczyńska, senator B. Korfanty, attache wojskowy płk. A. Krawczyk, prezes Oddziału ZPŁ „Promieñ” R. Stankiewicz, mer Dyneburga R. Strode.

Tego samego dnia w godzinach wieczornych odbyła się w sali widowiskowej Domu Polskiego w Dyneburgu uroczystość wręczenia przez sen. B. Korfantego w towarzystwie konsula B. Jabłońskiego Kart Polaka 68 osobom pochodzenia polskiego.

Wyremontowana szkoła polska posiada obecnie świetnie wyposażone gabinety chemii i fizyki, dwa gabinety informatyki z nowoczesnym sprzętem komputerowym, obszerną bibliotekę. Remont został zrealizowany kosztem ok. 4 mln łatów, z czego 51 proc. sfinansował samorząd miasta, 49 proc. – rząd Polski.

Śpiewają i tańczą "Kukułczęta".

Gimnazjum w Dyneburgu jest jedyną szkołą polską w tym mieście, które liczy ok. 15 proc. mieszkańców pochodzenia polskiego. Założone zostało w 1991 roku (nie licząc oczywiście okresu I Republiki Łotewskiej), obecnie uczy się w niej 287 uczniów. Szkoła od lat wykazuje wysokie wskaźniki jakości nauczania, pod względem wyników egzaminów maturalnych szkoła co roku znajduje się wśród siedmiu najlepszych szkół Dyneburga, a w roku ubiegłym uplasowała się na 21 miejscu w skali kraju. W szkole pracuje ok. 40 nauczycieli, z których więcej niż połowa ma stopień magistra. Wykładają też nauczyciele z Polski.

Przemawia senator Bronisław Korfanty (obok tłumacz Ligia Gołubiec).

Gospodarz mieszkania, poddanego gruntownemu remontowi, czuje się przez pewien czas nieco obco we własnym lokum, wiadomo jednak, że do lepszego standardu człowiek przyzwyczaja się szybciej, niż do pogarszających się warunków. Jesteśmy zatem pewni, że "lokatorzy" polskiego gimnazjum w Dyneburgu już się na tyle zadomowili w odnowionym budynku, że praca i nauka sprawia im prawdziwą przyjemność. Czego też szczerze życzymy wszystkim naszym związanym ze szkołą rodakom w Dyneburgu – w tym i w każdym kolejnym roku szkolnym.

Pani Dyrektor Gertrudzie Grave składamy również serdeczne gratulacje z powodu otrzymania wysokich nagród państwowych.

Romuald Lebedek